Untitled
nawadnianie
03:13, 2008-Jul-14
.. 0 comments
.. Link
Por?wnanie skuteczno?ci nawadniania enteralnego i do?ylnego u dzieci chorych na nie?yt ?o??dkowo-jelitowy o ostrym przebiegu - metaanaliza Enteral vs intravenous rehydration therapy for children with gastroenteritis. A meta-analysis of randomized controlled trials B.K. Fonseca, A. Holdgate, J.C. Craig Archives of Pediatric and Adolescent Medicine, 2004; 158: 483-490 Data utworzenia: 07.10.2004 Ostatnia modyfikacja: 21.04.2008 Opublikowano w Medycyna Praktyczna Pediatria 2004/04 Zam?w publikacj? WS - 2006/01 Medycyna Praktyczna Pediatria: Wybrane wytyczne z gastroenterologii dzieci?cej i ?ywienia Wprowadzenie Nie?yt ?o??dkowo-jelitowy o ostrym przebiegu jest jedn? z najcz?stszych chor?b niemowl?t i ma?ych dzieci. Co roku w USA z tego powodu przyjmowanych jest do szpitala 9/1000 dzieci do 5. roku ?ycia, a w krajach rozwijaj?cych si? jeszcze wi?cej (np. w Chinach 26/1000 dzieci do 5. r?.). Podstawow? metod? leczenia nie?ytu ?o??dkowo-jelitowego o ostrym przebiegu jest nawadnianie. Od lat 70. XX wieku zaleca si? nawadnianie drog? enteraln?. Pomimo tych zalece? oraz bada? potwierdzaj?cych skuteczno?? takiego post?powania (p. Med. Prakt. Pediatr. 3/2002, s. 81 - przyp. red.) dzieci chore na nie?yt ?o??dkowo-jelitowy o ostrym przebiegu cz?sto s? przyjmowane do szpitala i nawadniane do?ylnie. Wynika to prawdopodobnie z przekonania wielu lekarzy o mniejszej skuteczno?ci nawadniania enteralnego. Pytanie kliniczne Czy nawadnianie enteralne stosowane u dzieci do 15. roku ?ycia chorych na nie?yt ?o??dkowo-jelitowy o ostrym przebiegu jest tak samo skuteczne i bezpieczne jak nawadnianie do?ylne? Metodyka metaanaliza bada? z randomizacj? lub pseudorandomizacj? Dob?r bada? Analiz? obj?to badania por?wnuj?ce skuteczno?? i bezpiecze?stwo dw?ch metod - nawadniania enteralnego i nawadniania do?ylnego - stosowanych w leczeniu nie?ytu ?o??dkowo-jelitowego o ostrym przebiegu, trwaj?cego <7 dni, u dzieci do 15. roku ?ycia, w kt?rych oceniano co najmniej 1 z wymienionych poni?ej punkt?w ko?cowych. Interwencja W analizowanych badaniach chorych przydzielano losowo do jednej z 2 grup, w kt?rych stosowano odpowiednio: - nawadnianie enteralne - doustne lub przez zg??bnik do?o??dkowy; - nawadnianie do?ylne. Punkty ko?cowe lub oceniane zmienne (1) niepowodzenie leczenia, (2) powa?ne dzia?ania niepo??dane, (3) czas hospitalizacji, (4) zmiana masy cia?a podczas leczenia, (5) obj?to?? i rodzaj oddawanych w czasie leczenia stolc?w, (5) akceptacja leczenia przez rodzic?w. Definicje: - niepowodzenie leczenia - okre?lano jako konieczno?? zastosowania nawadniania do?ylnego (w grupie dzieci nawadnianych enteralnie); - powa?ne dzia?ania niepo??dane: zgon lub drgawki. Wyniki Analiz? obj?to 16 bada?, w kt?rych uczestniczy?o 1545 dzieci (8 bada? przeprowadzono w krajach rozwini?tych i 8 - w krajach rozwijaj?cych si?). Pi?? bada? obejmowa?o dzieci, u kt?rych stwierdzono ci??kie odwodnienie, a 2 - dzieci niedo?ywione. W 13 badaniach uczestniczy?y dzieci do 3. roku ?ycia, w 3 - r?wnie? dzieci starsze. W 10 badaniach nawadnianie enteralne stosowano drog? doustn?, w 3 - przez zg??bnik do?o??dkowy, a w 3 pozosta?ych - doustnie i przez zg??bnik do?o??dkowy. We wszystkich badaniach do nawadniania enteralnego stosowano doustny p?yn nawadniaj?cy; w 10 badaniach p?yn o sk?adzie zgodnym z zaleceniami WHO (osmolarno?? >=300 mOsm/l), w 2 - p?yn o zmniejszonej osmolarno?ci (=<270 mOsm/l), a w pozosta?ych 4 - oba rodzaje p?yn?w nawadniaj?cych. Leczenie by?o nieskuteczne u 4% dzieci nawadnianych enteralnie (95% CI: 3-5); w podgrupie nawadnianej przez zg??bnik do?o??dkowy - u 3,3%, a drog? doustn? - u 4,7% dzieci. W grupie, w kt?rej stosowano nawadnianie enteralne, w por?wnaniu z grup? nawadnian? do?ylnie stwierdzono: - mniejsze ryzyko powa?nych dzia?a? niepo??danych ??cznie we wszystkich badaniach (RR: 0,36; 95% CI: 0,14-0,89) i w badaniach przeprowadzonych w krajach rozwijaj?cych si?, natomiast w krajach rozwini?tych ryzyko powa?nych dzia?a? niepo??danych by?o podobne; - skr?cenie czasu hospitalizacji (?r. o 21 h; 95% CI: 8-35; 5 bada?); - podobne zwi?kszenie masy cia?a do momentu wypisania ze szpitala (9 bada?); - podobny czas utrzymywania si? biegunki (8 bada?), a w podgrupie, w kt?rej stosowano nawadnianie przez zg??bnik do?o??dkowy albo doustnie i przez zg??bnik do?o??dkowy, skr?cenie czasu utrzymywania si? biegunki (?r. o 23 h; 95% CI: 11-36; 3 badania); - wi?ksz? akceptacj? rodzic?w dla sposobu leczenia. Wniosek Nawadnianie enteralne stosowane u dzieci do 15. roku ?ycia chorych na nie?yt ?o??dkowo-jelitowy o ostrym przebiegu jest co najmniej tak samo skuteczne jak nawadnianie do?ylne, skraca czas hospitalizacji i zmniejsza ryzyko wyst?pienia powa?nych dzia?a? niepo??danych. Opracowali: dr med. Przemko Kwinta, dr med. Bo?ena Dubiel Konsultowa?a dr hab. med. Hanna Szajewska Klinika Gastroenterologii i ?ywienia Dzieci AM w Warszawie Komentarz Wprowadzenie doustnych p?yn?w glukozo-elektrolitowych do leczenia chor?b przebiegaj?cych z biegunk? s?usznie uznawane jest za jedno z najwa?niejszych osi?gni?? medycyny w XX wieku.[1] Mimo to ta prosta, bezpieczna i tania metoda leczenia, od lat zalecana przez liczne towarzystwa naukowe,[2,3,4] nadal nie jest powszechnie stosowana. Nale?y mie? nadziej?, ?e wyniki przedstawionej powy?ej metaanalizy ostatecznie przekonaj? sceptyk?w do tej formy leczenia i nawadnianie enteralne b?dzie cz??ciej stosowane. Wyniki analizy dowodz? bowiem, ?e nawadnianie doustne lub przez zg??bnik do?o??dkowy jest co najmniej tak samo skuteczne jak nawadnianie do?ylne, skraca czas hospitalizacji i zmniejsza ryzyko wyst?pienia powa?nych dzia?a? niepo??danych. Na ka?de 25 dzieci nawadnianych enteralnie tylko u jednego konieczne by?o wprowadzenie dodatkowego nawadniania do?ylnego. Podczas czytania komentowanej pracy nasun??o mi si? kilka spostrze?e?. Po pierwsze, w wi?kszo?ci bada? w??czonych do analizy oceniano standardowy doustny p?yn nawadniaj?cy (Na - 90 mmol/l, osmolarno?? ok. 311 mOsm/l). Obecnie w krajach rozwini?tych zaleca si? stosowanie p?yn?w o zmniejszonej osmolarno?ci (Na - 60 mmol/l, osmolarno?? <270 mOsm/l). Wydaje si? prawdopodobne, ?e skuteczno?? nawadniania enteralnego z zastosowaniem p?yn?w o zmniejszonej osmolalno?ci (takich jak dost?pny w Polsce doustny p?yn nawadniaj?cy Gastrolit) mo?e by? jeszcze wi?ksza. Metaanaliza z Cochrane Library5 wykaza?a, ?e u dzieci hospitalizowanych z powodu ostrej biegunki p?yny o zmniejszonej osmolarno?ci w por?wnaniu z p?ynem standardowym zmniejszaj? ryzyko niepowodzenia leczenia i konieczno?ci nawadniania do?ylnego, zmniejszaj? obj?to?? stolca w pierwszych 24 godzinach leczenia oraz cz?sto?? wymiot?w (p. tak?e Med. Prakt. Pediatr. 5/2001, s. 145 - przyp. red.). Wyniki analizy dotycz? przede wszystkim dzieci z odwodnieniem b?d?cym nast?pstwem biegunki, nie daj? natomiast podstaw do wnioskowania o skuteczno?ci nawadniania enteralnego u chorych z ostrym nie?ytem ?o??dkowo-jelitowym przebiegaj?cym z wymiotami. Nie mo?na wykluczy?, ?e skuteczno?? nawadniania doustnego w takim przypadku b?dzie mniejsza. Warto jednak przypomnie?, ?e wymioty nie s? przeciwwskazaniem do stosowania doustnych p?yn?w nawadniaj?cych, cho? nale?y przestrzega? zasady nawadniania cz?stego i ma?ymi porcjami. Ostatnia uwaga dotyczy mo?liwo?ci nawadniania przez zg??bnik do?o??dkowy. Ten popularny w niekt?rych krajach Europy Zachodniej spos?b w Polsce jest rzadko stosowany. W ?wietle wynik?w przedstawionej metaanalizy by? mo?e warto rozwa?y? korzystanie r?wnie? z tej metody (zamiast nawadniania drog? do?yln?) w przypadkach, gdy nawadnianie doustne sprawia trudno?ci. dr hab. med. Hanna Szajewska Klinika Gastroenterologii i ?ywienia Dzieci AM w Warszawie Pi?miennictwo do komentarza 1. Water with sugar and salt. Lancet, 1978; 2: 300-301 2. The treatment of diarrhea. A manual for physicians and other senior health workers; WHO/CDR/95.3. World Health Organization, Geneva, 1995 3. Provisional Committee on Quality Improvement, Subcommittee on Acute Gastroenteritis. Practice parameter: the management of acute gastroenteritis in young children. Pediatrics, 1996; 97: 424-435 4. Walker-Smith J.A., Sandhu B.K., Isolauri E. i wsp. Recommendation for feeding in childhood gastroenteritis. Guidelines prepared by the ESPGAN Working Group on Acute Diarrhoea. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 1997; 24: 619-620 5. Hahn S., Kim Y., Garner P. Reduced osmolarity oral rehydration solution for treating dehydration caused by acute diarrhoea in children. The Cochrane Library, Issue 2, 2004. Chichester, UK: John Wiley & Sons, Ltd. (ostatnia aktualizacja: 19 wrze?nia 2001) Reklama recykling odpady utylizacja wyposa?enie ?azienek kolagen kolagen naturalny zmarszczki tr?dzik blizny rozst?py kosmetyka hale stalowe solarium uzdatnianie wody filtry do wody kajaki sp?ywy kajakowe domofony wideodomofony telewizja przemys?owa CCTV
odpady przemys?owe
surowce wt?rne
odpady niebezpieczne
recykling
odbi?r odpad?w
odpady
utylizacja
p??ka ?azienkowa
wieszak ?azienkowy
uchwyt do papieru toaletowego
mydelniczka
wyposa?enie ?azienek
przeciski
zawiesia ?a?cuchowe
zawiesia pasowe
zawiesia
szkicowniki
passepartout
chodniki
dywany
dywan
paleciaki
narz?dzia r?czne
stacja diagnostyczna
smarownica
nussbaum
wywa?arka
diagnostyka
texa
podno?nik
wyposa?enie warsztat?w
owiewki samochodowe
owiewki
kolagen
kolagen naturalny
zmarszczki
tr?dzik
blizny
rozst?py
kosmetyka
doniczki ceramiczne
donice ceramiczne
doniczki
donice
sp?ywy kajakowe
kajaki
hale stalowe
system astron
hale astron
roboty ziemne
rusztowania toru?
opaski zaciskowe
ko?ki rozporowe
linki holownicze
sznurek
pasy transportowe
metalizacja pr??niowa
metalizacja
iluzjoni?ci
pokazy dla dzieci
pokazy iluzji
atrakcje dla dzieci
iluzjonista
sklep rowerowy
rowery
iluzjoni?ci
pokaz iluzji
iluzjonista
pokazy iluzji
lampy do solarium
solaria
solarium
kliny
wpusty
wpusty pryzmatyczne
koparka
koparko ?adowarka
uzdatnianie wody
odwr?cona osmoza
osmoza
filtry do wody
embossery
nbs
Jaros?aw Wybra?ski
EMV
DataCard
kajaki
sp?ywy kajakowe
domofony
wideodomofony
telewizja przemys?owa CCTV
suwnice
?urawie
sto?y podno?ne
przeno?niki
d?wigniki no?ycowe
About Me
My Profile
Archives
Friends
My Photo Album